{"id":771,"date":"2020-10-29T20:21:56","date_gmt":"2020-10-29T19:21:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/?p=771"},"modified":"2025-06-02T08:50:33","modified_gmt":"2025-06-02T07:50:33","slug":"plemiona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/plemiona\/","title":{"rendered":"Plemiona"},"content":{"rendered":"Czas czytania: <\/span> 6<\/span> min<\/span><\/span>\n

Zacznijmy od opisu dw\u00f3ch eksperyment\u00f3w.<\/h2>\n\n\n\n

Bierzemy 16 os\u00f3b na grupie warsztatowej. Osoby maj\u0105 si\u0119 ustawi\u0107 w szereg w kolejno\u015bci od tego, kt\u00f3ry czuje si\u0119 najmniej bogaty, do tego, kt\u00f3ry czuje si\u0119 najbardziej bogaty. Osoby ze \u015bmiechem zaczynaj\u0105 ze sob\u0105 rozmawia\u0107 i por\u00f3wnuj\u0105 swoje postrzeganie zamo\u017cno\u015bci.  Ustawiaj\u0105 si\u0119, gdzieniegdzie zamieniaj\u0105 miejscami. Powstaje szereg. Prowadz\u0105cy m\u00f3wi: podzielcie si\u0119 w po\u0142owie szeregu, na 2 grupy po 8 os\u00f3b a nast\u0119pnie porozmawiajcie o swoich uczuciach w grupach.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie niech 2 grupy stan\u0105 naprzeciw siebie. I powiedzcie co czujecie do przeciwnej grupy. Padaj\u0105 pierwsze, z regu\u0142y grzeczne, s\u0142owa. Wy jeste\u015bcie jacy\u015b, a wy jacy\u015b.  Potem dla u\u0142atwienia powstaj\u0105 nazwy np. wy jeste\u015bcie biedni, wy bogaci. Potem niezmiennie nast\u0119puje zaognienie dialogu. Grupy wchodz\u0105 w konflikt, a osoby zaczynaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 k\u0142\u00f3ci\u0107. Jednostki niezmiennie wspieraj\u0105 swoich wsp\u00f3\u0142plemie\u0144c\u00f3w i atakuj\u0105 przeciwnik\u00f3w, nawet gdy ci na pocz\u0105tku stali obok nich w szeregu np. na 8 i 9 miejscu.<\/p>\n\n\n\n

Ten eksperyment mo\u017cna przeprowadzi\u0107 w absolutnie ka\u017cdej tematyce. Atrakcyjno\u015bci, bogactwa, wieku, a nawet wzrostu. Wnioski s\u0105 do\u015b\u0107 proste. Je\u017celi podzielimy si\u0119 na grupy i nadamy im etykiety, to \u0142atwiej nam si\u0119 uto\u017csamia\u0107 ze swoj\u0105 grup\u0105, i \u0142atwiej odcz\u0142owieczy\u0107 grup\u0119 przeciwn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Swoi i Obcy.<\/h2>\n\n\n\n

W bardziej naukowych warunkach przeprowadzono inny typ tego eksperymentu[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n

1.Ludziom podpi\u0119tym pod skaner fal m\u00f3zgowych, pokazywano film na kt\u00f3rym by\u0142o wy\u015bwietlone 6 ludzkich r\u0105k. Jedna z nich  w kt\u00f3rym\u015b momencie by\u0142a przebijana na wylot ig\u0142\u0105 od strzykawki. (Okropne wiem, Ty sobie to tylko przypadkiem wyobrazi\u0142e\u015b i \u017ale si\u0119 z tym czujesz. Oni to widzieli)<\/p>\n\n\n\n

Na skanerach pojawia\u0142a si\u0119 aktywno\u015b\u0107 w obszarze odpowiedzialnym za b\u00f3l. Widz\u0105c co\u015b takiego nasze m\u00f3zgi reaguj\u0105 jakby\u015bmy sami tego do\u015bwiadczali.<\/p>\n\n\n\n

To informacja o naszym wbudowanym systemie empatii.<\/p>\n\n\n\n

2. Ludziom pokazywano 6 ludzkich r\u0105k, tylko dodano do nich podpisy oznaczaj\u0105ce religie. Chrze\u015bcijanin, \u017cyd, muzu\u0142manin, ateista, scjentolog, hindus. Co si\u0119 dzia\u0142o? Ludzie reagowali o wiele bardziej na r\u0119ce oznaczone s\u0142owem dla swojej religii (lub ateizmu), a mniej reagowali na r\u0119ce oznaczone obcymi religiami. Bez znaczenia z jakiej religii by\u0142 badany. Za ka\u017cdym razem bardziej reagowa\u0142 na swoich ni\u017c obcych.<\/p>\n\n\n\n

3. Dodano przed eksperymentem nast\u0119puj\u0105c\u0105 histori\u0119: Wielka wojna podzieli\u0142a \u015bwiat na 2 obozy. 3 religie w jednym, 3 w drugim.<\/p>\n\n\n\n

I zn\u00f3w te same filmy z r\u0119kami i oznaczeniami. Co si\u0119 dzieje dzi\u0119ki takiej historii? Reagujesz bardziej na swoich. Przestajesz reagowa\u0107 na wrog\u00f3w. Reagujesz na swoich sojusznik\u00f3w, ale troszk\u0119 mniej ni\u017c na swoich.<\/p>\n\n\n\n

4. Jeszcze inna wersja. Na pocz\u0105tku eksperymentu kazano uczestnikowi rzuci\u0107 monet\u0105. Je\u015bli wypad\u0142 orze\u0142, to dostawa\u0142 etykietk\u0119 Augustynianina, je\u015bli reszka, to Justynianina. Rozumiesz? Co\u015b zupe\u0142nie z kosmosu. Nieistniej\u0105cego jeszcze minut\u0119 wcze\u015bniej. Potem opowiadano histori\u0119, \u017ce trwa wojna tych rodzin.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie pokazywano r\u0119ce z etykietkami. Wyniki? Ludzie, kt\u00f3rym rzut monet\u0105 nada\u0142 etykietk\u0119 Augustynianina, bardziej reagowali na r\u0119ce ze swoj\u0105 etykiet\u0105, a mniej na r\u0119ce z przeciwn\u0105. I vice versa.<\/p>\n\n\n\n

Wnioski z eksperyment\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

To naprawd\u0119 podstawowe oprogramowanie. Wr\u0119cz hardware.<\/p>\n\n\n\n

Mamy tu do czynienia z naprawd\u0119 fundamentaln\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 istoty ludzkiej. Absolutnie podstawowym oprogramowaniem. \u017badna tam kultura, \u017cadna religia, nas tego nie uczy. My tu mamy do czynienia z odpowiedziami na poziomie odruch\u00f3w bezwarunkowych. Absolutnie ka\u017cdy cz\u0142owiek dba bardziej o swoich ni\u017c o obcych. Kiedy\u015b to oczywi\u015bcie by\u0142 temat plemienia, kt\u00f3re razem mieszka\u0142o, w\u0119drowa\u0142o, polowa\u0142o i by\u0142o zwi\u0105zane genetycznie. Ale okazuje si\u0119, \u017ce ten system sw\u00f3j-obcy przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 w nasz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. System reakcji sw\u00f3j obcy jest starodawny. Ale we wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci jego zapalnik przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 w system etykiet.<\/p>\n\n\n\n

Tzn. Najpierw jest test etykiet, nast\u0119puje segregacja na sw\u00f3j-obcy. Potem przeciwstawne reakcje zarezerwowane dla tych kategorii.<\/p>\n\n\n\n

Etykiety plemienne.<\/h2>\n\n\n\n

Etykietk\u0105 mo\u017ce by\u0107 wszystko. Narodowo\u015b\u0107, dru\u017cyna pi\u0142karska, p\u0142e\u0107. Ze skrajniejszych i straszniejszych w skutkach przyk\u0142ad\u00f3w, kolor sk\u00f3ry, kasta, klasa spo\u0142eczna, czy Tutsi vs Hutu i ludob\u00f3jstwo w Rwandzie. Ale w mniejszej skali firma dla kt\u00f3rej pracujesz vs konkurencja. A w firmie mo\u017ce to by\u0107 te\u017c np.; programi\u015bci vs HR, drugie vs trzecie pi\u0119tro, pracownicy vs zarz\u0105d, albo te\u017c grupa pocz\u0105tkuj\u0105ca vs zaawansowana na angielskim.<\/p>\n\n\n\n

Z mojego podw\u00f3rka wiem, \u017ce nawet w \u015brodowisku mi\u0119dzynarodowej psychoterapii trwa sobie cudowna, kulturalna zimna wojna mi\u0119dzy modalno\u015bciami. Humanistyczne vs CBT vs Psychodynamiczne vs \u2026(pozosta\u0142e 200 modalno\u015bci). Innymi s\u0142owy wszyscy przeciw wszystkim.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli si\u0119 troszk\u0119 zastanowisz to podejrzewam, \u017ce znajdziesz te\u017c kilka przyk\u0142ad\u00f3w z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119taj! To s\u0105 podstawowe ludzkie reakcje. Pojawia si\u0119 etykieta na podstawie kt\u00f3rej dzielisz na sw\u00f3j obcy i ju\u017c nie masz wyboru, czy reakcj\u0119 si\u0119 pojawi\u0105 czy nie. Pojawi\u0105 si\u0119. One s\u0105 niezbywalne. Tak jak potrzeba powietrza. Zdarzy\u0142o mi si\u0119 obserwowa\u0107 absolutnie empatycznych dojrza\u0142ych i pouk\u0142adanych ludzi, po przepracowanych 1000-cu lub wi\u0119cej godzinach psychoterapii w\u0142asnej, kt\u00f3rzy dostaj\u0105 bia\u0142ej gor\u0105czki na my\u015bl o ludziach z innej modalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli my\u015blisz, \u017ce to da si\u0119 przepracowa\u0107 albo od tego uciec\u2026 to czeka ci\u0119 ciekawa przygoda. Nie da si\u0119. Nie przestaniesz by\u0107 cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy tw\u00f3j brat kre\u015bli ko\u0142o\u2026<\/h2>\n\n\n\n

Dla przyjaci\u00f3\u0142 jest empatia i pomoc, dla przeciwnik\u00f3w odcz\u0142owieczenie i przemoc. Dla swoich mi\u0142o\u015b\u0107, wyrozumia\u0142o\u015b\u0107, wsparcie i dialog; dla obcych oskar\u017cenie, wykluczenie i pogarda.<\/p>\n\n\n\n

Poznajesz to?<\/p>\n\n\n\n

Pewnie nawet w tej chwili je\u015bli jeste\u015b za PIS to pewnie my\u015blisz, \u017ce te z\u0142e cechy tycz\u0105 si\u0119 tylko LGBT+ i polityki to\u017csamo\u015bci . A je\u015bli walczysz o prawa kobiet to mo\u017ce my\u015blisz, \u017ce to Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki dzieli i odcz\u0142owiecza, wi\u0119c dlatego musi upa\u015b\u0107 albo wr\u0119cz trzeba go zniszczy\u0107<\/p>\n\n\n\n

Odpowied\u017a jest smutniejsza. Ko\u015bci nienawi\u015bci zosta\u0142y rzucone ju\u017c podczas nadania nazw i rozdzielenia miejsc w plemionach. Nie mo\u017cemy pi\u0119knie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 jak d\u0142ugo wydaje nam si\u0119, \u017ce nie mamy nic wsp\u00f3lnego\u2026 <\/p>\n\n\n\n

\u2026Ty kre\u015bl wi\u0119ksze aby was zjednoczy\u0107.<\/h2>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie mamy co\u015b wsp\u00f3lnego.  Po pierwsze jeste\u015bmy lud\u017ami. I naprawd\u0119 z do\u015bwiadczenia w gabinecie wiem jedno, zawsze mamy co\u015b wsp\u00f3lnego. Wszyscy czujemy, my\u015blimy, mamy pragnienia i d\u0105\u017cenia. Potrzeby. Wszyscy. Wszyscy te\u017c traktujemy swoich i obcych inaczej. I wszyscy dzielimy na swoich i obcych, cho\u0107 troszk\u0119 inaczej. To jest absolutnie jednakie plemi\u0119. Ponad kultur\u0105 i religi\u0105. Mamy serca i p\u0142uca, w\u0105troby i m\u00f3zgi. Uk\u0142ad nerwowy i takie same zmys\u0142y. Wn\u0119trze cz\u0142owieka jest takie same w Ameryce po\u0142udniowej, Europie, Afryce i na Syberii. Joseph Campbell tw\u00f3rca poj\u0119cia monomitu kiedy zauwa\u017cy\u0142, \u017ce oddalone od siebie spo\u0142eczno\u015bci stworzy\u0142y niezale\u017cnie bardzo podobne mitologie, w\u0142a\u015bnie tak to t\u0142umaczy\u0142. Wn\u0119trze cz\u0142owieka -Anthropos- jest takie same. To mamy wsp\u00f3lne. Nale\u017cymy do plemienia ludzkiego.<\/p>\n\n\n\n

Ale to nawet nie trzeba takiej pompy. To wi\u0119ksze ko\u0142o mo\u017ce by\u0107 o wiele mniejsze.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy zaczynasz nienawidzi\u0107 etykietujesz. Kiedy etykietujesz odcz\u0142owieczasz i \u0142atwiej nienawidzi\u0107. Nie mo\u017cesz przesta\u0107 etykietowa\u0107. Wi\u0119c po prostu postaraj si\u0119 znale\u017a\u0107 troch\u0119 wi\u0119ksze ko\u0142o. Zadaj sobie pytanie co mam wsp\u00f3lnego z tym drugim cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n

Zamiast powiedzie\u0107 wy z cholernego HR. Powiedz my pracownicy firmy\u2026<\/p>\n\n\n\n

Zamiast powiedzie\u0107 wy kobiety, czy wy m\u0119\u017cczy\u017ani, powiedz my doro\u015bli.<\/p>\n\n\n\n

Zamiast powiedzie\u0107 wy homosie, czy wy katole. Powiedz my Warszawiacy.<\/p>\n\n\n\n

Zamiast powiedzie\u0107 wy moherowe berety, pisowcy, feminazistki, czy lewacy. Powiedz my Polacy.<\/p>\n\n\n\n

Powiedz sobie te zdania w g\u0142owie albo na g\u0142os…i zobacz jak to wszystko zmienia<\/p>\n\n\n\n

Albo po prostu powiedz my ludzie.  <\/h2>\n\n\n\n

Tw\u00f3j wyb\u00f3r jest taki. Je\u015bli chcesz nienawidzi\u0107, to szukaj r\u00f3\u017cnic, etykietuj i dziel. Je\u015bli dzielisz, to wiedz, \u017ce uruchamiasz mechanizmy silne i pradawne. Mechanizmy odbieraj\u0105ce obcym ludzkie prawa, prawa do wsp\u00f3\u0142czucia dla nich i prawa do dialogu. Niewa\u017cne po kt\u00f3rej stronie stoisz. Je\u017celi tworzysz strony, to tworzysz miejsce do wojny. Je\u017celi dzielisz to wiedz, \u017ce uruchamiasz mechanizmy kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do przemocy. I wiedz, \u017ce nie przestaniesz etykietowa\u0107, wi\u0119c je\u015bli chcesz dialogu to szukaj wsp\u00f3lnoty. Kre\u015bl wi\u0119ksze ko\u0142o aby nas zjednoczy\u0107\u2026bo etykiety mog\u0105 nas dzieli\u0107 lub \u0142\u0105czy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Legia! Legia!<\/h2>\n\n\n\n

Na koniec przypomnia\u0142a mi si\u0119 anegdotka. Czeka\u0142em sobie kiedy\u015b jak by\u0142em na studiach albo w liceum, na przystanku, na autobus nocny. Akurat by\u0142 jaki\u015b mecz Legii. Pozna\u0142em po tym, \u017ce jaki\u015b podpity ch\u0142opak \u015bpiewa\u0142 sobie na przystanku Legia! Legia! Oczywi\u015bcie wok\u00f3\u0142 niego szybko zrobi\u0142o si\u0119 pusto. Czeka\u0142em sobie dalej\u2026 Po kilku minutach da\u0142o si\u0119 s\u0142ysze\u0107 kolejny podpity g\u0142os i powoli zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 Legia ! Legia! Kolejny ch\u0142opak w szaliku znalaz\u0142 si\u0119 na przystanku. Za\u015bpiewali razem Legia! Legia! Zacz\u0119li ze sob\u0105 przybija\u0107 pi\u0105tki, obejmowa\u0107 si\u0119 i przyjacielsko rozmawia\u0107. Niezbyt umieli dobra\u0107 g\u0142o\u015bno\u015b\u0107 do warunk\u00f3w, wi\u0119c s\u0142ysza\u0142em wszystko. Ej sk\u0105d jeste\u015b? A ty? Ja z Woli. Ja te\u017c. A kogo znasz? Tu pad\u0142y jakie\u015b nazwiska. Nazwy ulic. Ch\u0142opaki powoli znajdowali znajome nazwy, ale niestety okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce te nazwy ich dzieli\u0142y. Bo szko\u0142a obok, ale jednak konkurencyjna. Bo ulica i paczka znajoma, ale jednak nie w\u0142asna. Rozmowa zacz\u0119\u0142a si\u0119 zmienia\u0107 z przyjacielskiego poszukiwania, we wzajemn\u0105 niech\u0119\u0107 i niepok\u00f3j. Przybijanie pi\u0105tek zmieni\u0142o si\u0119 w napr\u0119\u017cone sylwetki. Odsun\u0119li si\u0119 od siebie i wida\u0107 by\u0142o, \u017ce ro\u015bnie napi\u0119cie i zaraz sko\u0144czy si\u0119 to pijack\u0105 b\u00f3jk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Szczerze m\u00f3wi\u0105c sam by\u0142em po kilku piwach. Niezbyt my\u015bla\u0142em, wi\u0119c intuicyjnie podszed\u0142em do nich i zaintonowa\u0142em ciche Legia, Legia!\u2026 Po drugim Legia! Legia! Podchwycili. Zacz\u0119li\u015bmy \u015bpiewa\u0107 razem i po chwili zn\u00f3w si\u0119 obejmowali i \u015bpiewali w najlepsze, hymny swojego klubu. Zjednoczeni zapomnieli o wszystkim\u2026 a ja wycofa\u0142em si\u0119 i spokojnie doczeka\u0142em na autobus.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy jeste\u015bmy z jednego plemienia, wi\u0119c kre\u015bl wi\u0119ksze ko\u0142a aby nas zjednoczy\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n

Micha\u0142 Szadkowski – O mnie<\/a><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli Ci si\u0119 spodoba\u0142o, b\u0119dzie mi mi\u0142o jak skomentujesz lub udost\u0119pnisz:)<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> 1Empathic Neural Responses Predict Group Allegiance<\/p>\n\n\n\n

Don A. Vaughn<\/a>,1,2,\u2020 Ricky R. Savjani<\/a>,3,\u2020 Mark S. Cohen<\/a>,1 and David M. Eagleman<\/a>4,*<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czas czytania: <\/span> 6<\/span> min<\/span><\/span>Je\u015bli m\u00f3j brat tworzy kr\u0105g aby mnie z niego wykluczy\u0107, ja kre\u015bl\u0119 jeszcze wi\u0119kszy aby nas zjednoczy\u0107…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":772,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[100,101,39,19,102,38],"tags":[73,76,74,71,72,75],"class_list":["post-771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2-esej","category-2-1-popularnonaukowe","category-biologia-ewolucyjna","category-duchowosc-egzystencjalizm","category-filozofia","category-psychologia","tag-agresja","tag-dialog","tag-nienawisc","tag-pauli-murray","tag-plemiona","tag-przemoc"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=771"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1092,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/771\/revisions\/1092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}