{"id":1121,"date":"2025-07-18T09:30:00","date_gmt":"2025-07-18T08:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/?p=1121"},"modified":"2025-06-13T10:42:03","modified_gmt":"2025-06-13T09:42:03","slug":"my-i-oni-w-co-wierzymy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/my-i-oni-w-co-wierzymy\/","title":{"rendered":"My i oni. W co wierzymy?\u00a0"},"content":{"rendered":"Czas czytania: <\/span> 3<\/span> min<\/span><\/span>\n

W debacie, czy my jako ludzie (i nasze m\u00f3zgi) jeste\u015bmy czyst\u0105 kartk\u0105 mo\u017cliw\u0105 do zapisania, jak tylko naszym rodzicom i spo\u0142ecze\u0144stwu si\u0119 podoba, czy te\u017c mamy \u015bci\u015ble okre\u015blon\u0105 natur\u0119, zajmuj\u0119 do\u015b\u0107 jasne stanowisko. Mianowicie: I to i to. W wielu kwestiach, naprawd\u0119 wielu kwestiach, my jako ludzie mo\u017cemy si\u0119 uczy\u0107 i naprawd\u0119 ma znaczenie co na tych pustych kartkach si\u0119 znajdzie. Jednak w wielu kwestiach rodzimy si\u0119 z okre\u015blon\u0105 natur\u0105.  <\/p>\n\n\n\n

System Swoi i obcy (friend or foe, FOF)<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n

Cz\u0119sto obie te opcje wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105. Moim zdaniem jeden z najwa\u017cniejszych takich system\u00f3w to rozpoznawanie swoi i obcy, my i oni. Nasi i wrogowie. (Friend or Foe- FOF) Moim zdaniem, badania ju\u017c w tej chwili potwierdzaj\u0105, \u017ce ka\u017cda istota ludzka rodzi si\u0119 z systemem takiego rozpoznawania i w zale\u017cno\u015bci od reakcji tego systemu mamy r\u00f3\u017cne zestawy zachowa\u0144. W skr\u00f3cie: empatia dla naszych a wrogo\u015b\u0107 i agresja dla obcych. Tutaj nie ma gadania. Swoich, przyjaci\u00f3\u0142 i rodzin\u0119, zawsze b\u0119dziemy traktowa\u0107 lepiej ni\u017c przypadkowych obcych.  <\/p>\n\n\n\n

Z tym systemem si\u0119 rodzimy. Natomiast ten system ma w sobie ogromne puste miejsce na instrukcj\u0119: kto jest sw\u00f3j, a kto obcy. I tutaj wychowanie oraz kultura maj\u0105 ogromne znaczenie. Ciekawe przyk\u0142ady przynosz\u0105 badania kultur naturalnych, czyli takich, kt\u00f3re rozwija\u0142y si\u0119 np. na odosobnionych wyspach. W 100 osobowym plemieniu panuje empatia i wysoko rozwini\u0119ta altruistyczna ch\u0119\u0107 pomocy. Wystarczy jednak, \u017ce cz\u0142onkowie plemienia spotkaj\u0105 w lesie samotnego przedstawiciela obcego plemienia, za r\u00f3wnie oczywiste i wysoko etyczne uwa\u017caj\u0105 zat\u0142uc go kijami na \u015bmier\u0107, a jego g\u0142ow\u0119 zatkn\u0105\u0107 na tyczce. Potem zwykli po r\u00f3wno dzieli\u0107 si\u0119 jego dobytkiem i wracaj\u0105 pobawi\u0107 si\u0119 z dzie\u0107mi oraz opiekowa\u0107 si\u0119 starcami. Biologicznie i ewolucyjnie jest to zrozumia\u0142e. Ma\u0142py te\u017c tak robi\u0105.  <\/p>\n\n\n\n

Jednak to, co jest ciekawe w naszej ewolucji, to moment, w kt\u00f3rym \u00f3w system rozpoznania przeszed\u0142 w obszary poznawcze (u ma\u0142p w sumie te\u017c) i j\u0119zykowe (to ju\u017c tylko nasze). <\/p>\n\n\n\n

Innymi s\u0142owy, w kt\u00f3rym\u015b momencie FOF (friend or foe) zacz\u0105\u0142 by\u0107 u\u017cywany na podstawie etykiet. <\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z takich etykiet sta\u0142a si\u0119 religia.  <\/p>\n\n\n\n

Religia jako system rozpoznawczy FOF<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n

Religia (w rozumieniu zestawu wierze\u0144 i wsp\u00f3lnych rytua\u0142\u00f3w) jest odpowiedzi\u0105 na potrzeb\u0119 wsp\u00f3lnych etykiet, kt\u00f3re programowa\u0142y nasz system FOF i da\u0142y nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 organizowania si\u0119 w grupy wi\u0119ksze ni\u017c bezpo\u015bredni znajomi.  <\/p>\n\n\n\n

No bo wyobra\u017a sobie. Zamiast zat\u0142uc w lesie ka\u017cdego kogo si\u0119 nie zna\u0142o, mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spotka\u0107 na \u015bwi\u0119cie r\u00f3wnonocy, popi\u0107, pota\u0144czy\u0107, a potem nosi\u0107 symbol np. bogini p\u0142odno\u015bci i zamiast si\u0119 bi\u0107, zacz\u0105\u0107 obgadywa\u0107 ludzi z symbolami np. w\u0119\u017ca i przemoc zostawi\u0107 tylko dla obcych. A potem jaki\u015b cwany w\u00f3dz powiedzia\u0142: My wyznawcy s\u0142o\u0144ca, piorun\u00f3w czy jaguara musimy si\u0119 trzyma\u0107 razem przeciwko tym wrednym wyznawcom \u2026. Wstaw sobie cokolwiek. I tak, to sz\u0142o w parze. <\/p>\n\n\n\n

W tym momencie nie znam wystarczaj\u0105co przekonuj\u0105cych dowod\u00f3w naukowych, wskazuj\u0105cych co by\u0142o pierwsze. Czy ludzie przypadkiem wymy\u015blili religi\u0119 i wierzenia, a potem niejako przypadkiem zacz\u0119li jej u\u017cywa\u0107 jako etykiety dla systemu sw\u00f3j-obcy, by mogli dzi\u0119ki temu zacz\u0105\u0107 si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 w wi\u0119ksze grupy? Czy te\u017c ludzie szukali jakich\u015b wsp\u00f3lnych etykiet \u0142\u0105cz\u0105cych kilka plemion i by to umo\u017cliwi\u0107 ,,wymy\u015blili” religi\u0119. Efekt jest jednak taki, \u017ce wydaje si\u0119, i\u017c w naszym m\u00f3zgu jest ewolucyjnie puste miejsce, czysta kartka do zapisania. Kartka o tytule ,,wierzenia\u201d. Wysyp ideologii w XX i XXI wieku tylko utwierdza mnie w tym przekonaniu. Po upadku starych religii, ludzko\u015b\u0107 nie posz\u0142a w o\u015bwiecony racjonalizm, tylko cofn\u0119\u0142a si\u0119 w stron\u0119 bardziej prymitywnych ideologii.  <\/p>\n\n\n\n

Podsumowanie<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n

Osobi\u015bcie wydaje mi si\u0119, \u017ce system swoi i obcy jest tak pot\u0119\u017cny i tak naturalny, \u017ce niemo\u017cliwym jest jego wykorzenienie. Potrzeba wierze\u0144 to wariacja takiego w\u0142a\u015bnie mechanizmu. Oba te systemy \u015bci\u015ble ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142graj\u0105, by\u015bmy mogli bezpiecznie \u017cy\u0107 i jako ludzie musimy to wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Nasz\u0105 szans\u0105 jest poszukiwanie wsp\u00f3lnoty. Wsp\u00f3lnoty w pewnych wierzeniach. Mam nadziej\u0119, \u017ce nast\u0119pny prorok przedstawi nam pozytywn\u0105 wizj\u0119 dla nas jako wszystkich ludzi. Wizj\u0119 sp\u00f3jn\u0105 z nasz\u0105 wiedz\u0105 i uznaj\u0105c\u0105 wszystkie jednostki za jedn\u0105, nieroz\u0142\u0105czn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Innymi s\u0142owy, albo kto\u015b szybko znajdzie co\u015b mocnego i naukowo do przyj\u0119cia, albo miejsce to zostanie zaw\u0142aszczone przez r\u00f3\u017cnego typu toksyczne ideologie. I sko\u0144czy si\u0119 to w ten sam spos\u00f3b, w jaki sko\u0144czy\u0142 si\u0119 20 wiek. Nie wiem jak ty, ale historia oboz\u00f3w koncentracyjnych i gu\u0142ag\u00f3w przekona\u0142a mnie, \u017ce ,,rasa\u201d i ,,klasa\u201d jako systemy rozpoznawania FOF, nie daj\u0105 satysfakcjonuj\u0105cych rezultat\u00f3w.   
Nie wiem jak ty, ale ja trzymam kciuki za jakie\u015b nowe dobre wierzenia. <\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142y przepis:\u00a0\u00a0<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
    \n
  1. Musi to by\u0107 mo\u017cliwe do przyj\u0119cia dla ka\u017cdego cz\u0142owieka. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
      \n
    1. Nie mo\u017ce wyklucza\u0107 na podstawie arbitralnej niemo\u017cliwej do zmiany cechy. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
        \n
      1. By\u0107 niesprzeczne z wiedz\u0105 naukow\u0105.  <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Kto\u015b? Co\u015b? <\/p>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n\n

        Micha\u0142 Szadkowski – O mnie<\/a>, Je\u015bli Ci si\u0119 spodoba\u0142o, b\u0119dzie mi mi\u0142o jak skomentujesz lub udost\u0119pnisz. \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Czas czytania: <\/span> 3<\/span> min<\/span><\/span>Ka\u017cda istota ludzka rodzi si\u0119 z systemem takiego rozpoznawania i\u00a0w zale\u017cno\u015bci od reakcji tego systemu mamy r\u00f3\u017cne zestawy zachowa\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wpis"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1121"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1125,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1121\/revisions\/1125"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}