{"id":1078,"date":"2025-07-04T09:30:00","date_gmt":"2025-07-04T08:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/?p=1078"},"modified":"2025-06-03T10:18:53","modified_gmt":"2025-06-03T09:18:53","slug":"o-cieniu-ktory-czyni-nas-ludzmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/o-cieniu-ktory-czyni-nas-ludzmi\/","title":{"rendered":"O cieniu, kt\u00f3ry czyni nas lud\u017ami"},"content":{"rendered":"Czas czytania: <\/span> 3<\/span> min<\/span><\/span>\n

<\/p>\n\n\n\n

O cieniu, kt\u00f3ry czyni nas lud\u017ami<\/h2>\n\n\n\n

Nie ufam ludziom, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nie s\u0105 zdolni do z\u0142a. Naprawd\u0119 \u2013 nie ufam. Bo je\u015bli kto\u015b nie widzi w sobie ciemno\u015bci, to znaczy, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zobaczy j\u0105 gdzie\u015b indziej. W s\u0105siedzie. W partnerce. W obcym. A potem zrobi wszystko, by t\u0119 ciemno\u015b\u0107 zniszczy\u0107. Bez lito\u015bci. Bez refleksji. Z czystym sumieniem. To jest w\u0142a\u015bnie ten paradoks: najwi\u0119cej z\u0142a na \u015bwiecie dzieje si\u0119 w imi\u0119 dobra. Eichmann i Hitler spali spokojnie przekonani o swoich racjach. Beria nuci\u0142 sobie do snu Mozarta, kiedy znudzi\u0142y mu si\u0119 gwa\u0142ty.  Historia pokazuje to z druzgoc\u0105c\u0105 konsekwencj\u0105: cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie zna swojego cienia, jest niebezpieczny.<\/p>\n\n\n\n

Cie\u0144, kt\u00f3ry nas ocala<\/h2>\n\n\n\n

Carl Jung m\u00f3wi\u0142 o \u201ecieniu\u201d \u2013 tej cz\u0119\u015bci nas, kt\u00f3r\u0105 wypieramy, kt\u00f3r\u0105 chowamy pod dywan, kt\u00f3rej si\u0119 wstydzimy. I kt\u00f3ra z ch\u0119ci\u0105 obdarowujemy naszych wrog\u00f3w aby ich odcz\u0142owieczy\u0107. Ale w\u0142a\u015bnie kontakt z cieniem czyni nas pe\u0142nymi. Tylko wtedy, gdy potrafi\u0119 powiedzie\u0107: \u201eTak, jestem zdolny do okrucie\u0144stwa, do egoizmu, do zdrady\u201d, mog\u0119 naprawd\u0119 wybiera\u0107 inaczej.<\/p>\n\n\n\n

Bo je\u015bli wierz\u0119, \u017ce jestem dobry z natury, \u017ce nie mam w sobie mroku \u2013 wtedy ka\u017cdy b\u0142\u0105d innego cz\u0142owieka staje si\u0119 przest\u0119pstwem przeciwko porz\u0105dkowi \u015bwiata. I trzeba go ukara\u0107. Zniszczy\u0107. Wyeliminowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

To nie s\u0105 tylko abstrakcje. Widzimy to w codziennym \u017cyciu. Kto\u015b si\u0119 sp\u00f3\u017ani\u0142 \u2013 nie dlatego, \u017ce mia\u0142 z\u0142y dzie\u0144, tylko dlatego, \u017ce mnie nie szanuje. Kto\u015b podni\u00f3s\u0142 g\u0142os \u2013 nie dlatego, \u017ce jest zm\u0119czony, tylko dlatego, \u017ce jest toksyczny. Kto\u015b mnie zawi\u00f3d\u0142 \u2013 wi\u0119c to potw\u00f3r, kt\u00f3rego trzeba wymaza\u0107 z \u017cycia. Zero refleksji, pe\u0142na projekcja.<\/p>\n\n\n\n

Granica mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em…<\/h2>\n\n\n\n

Tymczasem gdy znam sw\u00f3j cie\u0144, \u0142atwiej mi zrozumie\u0107 cudzy. Nie po to, \u017ceby go usprawiedliwia\u0107. Ale \u017ceby by\u0107 cz\u0142owiekiem, nie s\u0119dzi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Bo zdolno\u015b\u0107 do z\u0142a jest egzystencjalnym sk\u0142adnikiem cz\u0142owiecze\u0144stwa.  Jeste\u015bmy zrobieni z tego samego materia\u0142u co \u015bwi\u0119ci i mordercy. Wszyscy mamy w sobie zdolno\u015b\u0107 do wsp\u00f3\u0142czucia \u2013 i do zdrady. Do przebaczenia \u2013 i do przemocy.<\/p>\n\n\n\n

I tylko \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego daje nam wyb\u00f3r. Jak mawia\u0142 So\u0142\u017cenicyn \u201eGranica mi\u0119dzy dobrem a z\u0142em przebiega nie mi\u0119dzy pa\u0144stwami, nie mi\u0119dzy klasami, nie mi\u0119dzy partiami \u2013 lecz przez serce ka\u017cdego cz\u0142owieka i przez wszystkie serca ludzkie.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Z krwi i ko\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Czasem przy\u0142apuj\u0119 si\u0119 na tym, \u017ce jestem rozdra\u017cniony, \u017ce oceniam, \u017ce chcia\u0142bym po prostu kogo\u015b \u201eskasowa\u0107\u201d z \u017cycia. I to nie dlatego, \u017ce jestem z\u0142ym cz\u0142owiekiem. Tylko dlatego, \u017ce jestem cz\u0142owiekiem. Pe\u0142nym sprzeczno\u015bci, impuls\u00f3w, niezrealizowanych potrzeb. I tylko ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 daje mi wentyl bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ry pozwala mi spu\u015bci\u0107 troch\u0119 ci\u015bnienia z tej ca\u0142ej duchowej perfekcji. Przesta\u0107 by\u0107 idea\u0142em. Zacz\u0105\u0107 by\u0107 sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Bo je\u015bli ja wiem, \u017ce nie jestem idealny, to i Tobie dam prawo do b\u0142\u0119du. Je\u015bli ja potrafi\u0119 sobie z trudem wybaczy\u0107, to mo\u017ce i Tobie uda mi si\u0119 wybaczy\u0107 troch\u0119 \u0142atwiej. I nagle w tym ca\u0142ym ba\u0142aganie robi si\u0119 miejsce na co\u015b, co naprawd\u0119 zmienia \u015bwiat \u2013 nie moralno\u015b\u0107, nie prawo, ale wsp\u00f3\u0142czucie – duch, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cliwa jest litera.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ci, kt\u00f3rzy znaj\u0105 sw\u00f3j cie\u0144<\/h2>\n\n\n\n

Prawdziwi \u015bwi\u0119ci nie byli \u015blepi na swoje s\u0142abo\u015bci. Byli ich bole\u015bnie \u015bwiadomi. Teresa z \u00c1vili pisa\u0142a o swoich duchowych suchych pustyniach. Ignacy Loyola walczy\u0142 z pych\u0105. Franciszek z Asy\u017cu mia\u0142 momenty tak g\u0142\u0119bokiej ciemno\u015bci, \u017ce m\u00f3g\u0142by r\u00f3wnie dobrze zosta\u0107 alkoholikiem, a nie \u015bwi\u0119tym. A Tomasz z Akwinu modli\u0142 si\u0119, \u017ce jakkolwiek chcia\u0142by powiedzie\u0107 co\u015b m\u0105drego na ka\u017cdy temat to jeszcze bardziej chcia\u0142by zachowa\u0107 jaki\u015b przyjaci\u00f3\u0142\u2026<\/p>\n\n\n\n

I w\u0142a\u015bnie dlatego byli wolni. Bo nie musieli udawa\u0107. Nie musieli projektowa\u0107. Byli sob\u0105 \u2013 z ca\u0142\u0105 ludzk\u0105 niedoskona\u0142o\u015bci\u0105. I z t\u0105 w\u0142a\u015bnie niedoskona\u0142o\u015bci\u0105 potrafili si\u0119 zaprzyja\u017ani\u0107.<\/p>\n\n\n\n

To nie znaczy, \u017ce mamy si\u0119 w niej rozsi\u0105\u015b\u0107 jak w wygodnym fotelu. Ale, \u017ce warto j\u0105 pozna\u0107, zamiast udawa\u0107, \u017ce jej nie ma. Zna\u0107 sw\u00f3j cie\u0144 to jak zna\u0107 map\u0119 w\u0142asnego miasta \u2013 nawet je\u015bli czasem si\u0119 w nim zgubisz, wiesz przynajmniej, dok\u0105d wraca\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Micha\u0142 Szadkowski – O mnie<\/a>, Je\u015bli Ci si\u0119 spodoba\u0142o, b\u0119dzie mi mi\u0142o jak skomentujesz lub udost\u0119pnisz:)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czas czytania: <\/span> 3<\/span> min<\/span><\/span>O cieniu, kt\u00f3ry czyni nas lud\u017ami Nie ufam ludziom, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce nie s\u0105 zdolni do z\u0142a. Naprawd\u0119 \u2013 nie ufam. Bo je\u015bli kto\u015b nie widzi w sobie ciemno\u015bci, to znaczy, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zobaczy j\u0105 gdzie\u015b indziej. W s\u0105siedzie. W partnerce. W obcym. A potem zrobi wszystko, by t\u0119 ciemno\u015b\u0107 zniszczy\u0107. Bez lito\u015bci. … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eO cieniu, kt\u00f3ry czyni nas lud\u017ami\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1107,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[100,101,93,19,102,38,1],"tags":[113,18,20,116,115,9,114],"class_list":["post-1078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2-esej","category-2-1-popularnonaukowe","category-2-2-rozwoj-osobisty","category-duchowosc-egzystencjalizm","category-filozofia","category-psychologia","category-wpis","tag-dobro-i-zlo","tag-doswiadczanie","tag-egzystencjalizm","tag-poznaj-siebie","tag-prawdziwe-dobro","tag-psychoterapia-warszawa","tag-wewnetrzny-cien"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1078"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1109,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078\/revisions\/1109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.michalszadkowski.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}